بر اساس ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده و اصلاحات آن، گروه هایی از کالاها مانند محصولات کشاورزی فرآوری نشده، نان، برخی مواد غذایی، دارو و کتاب و خدماتی مانند درمان، آموزش واجد شرایط و حمل ونقل از مالیات و عوارض ارزش افزوده معاف هستند. در ادامه، جدول کالاها، خدمات و مشاغل مرتبط با معافیت ارزش افزوده در سال 1405 همراه با شرایط قانونی و مسیر دریافت فهرست کامل ارائه شده است.
لیست کالاهای معاف از مالیات بر ارزش افزوده 1405
مطابق بند «الف» ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده، گروه های زیر با رعایت شرایط و استثناهای قانونی از مالیات و عوارض معاف هستند.
جدول کالاهای معاف از ارزش افزوده
ردیف | گروه کالا | کالاهای معاف یا مصادیق قانونی | مستند ماده 9 |
1 | محصولات کشاورزی خام | محصولات زراعی و باغی فرآوری نشده، میوه و سبزی | بند الف، جزء 1 |
2 | محصولات گیاهی و جنگلی | گیاهان دارویی، محصولات مرتعی، چوب خام و محصولات جنگلی | بند الف، جزء 1 |
3 | محصولات گلخانه ای | گل، گیاه، صیفی جات و انواع قارچ | بند الف، جزء 1 |
4 | دام زنده | دام زنده، طیور و آبزیان واجد تعریف قانونی دام | بند الف، جزء 2 |
5 | خوراک و نهاده های دام | خوراک دام، مواد اصلی تولیدمثل دام با شرایط مقرر | بند الف، جزء 2 |
6 | نهاده های کشت | پوسال (کمپوست)، کشت بافت و بستر آماده کشت بافت | بند الف، جزء 2 |
7 | ملزومات کشاورزی | بذر، نشاء، نهال، سم و کود | بند الف، جزء 3 |
8 | آب کشاورزی | آب مورد استفاده در مصارف کشاورزی | بند الف، جزء 4 |
9 | لبنیات مشخص | شیر، پنیر و ماست | بند الف، جزء 5 |
10 | تخم ماکیان | تخم ماکیان و تخم مرغ نطفه دار | بند الف، جزء 5 |
11 | آرد و نان | انواع آرد و نان | بند الف، جزء 5 |
12 | گوشت و فرآورده های گوشتی | اقلام مندرج در فهرست مربوط وزارت بهداشت | بند الف، جزء 5 |
13 | غلات و حبوبات مشخص | برنج، حبوبات، سویا و پروتئین سویا | بند الف، جزء 5 |
14 | روغن خوراکی | انواع روغن خوراکی گیاهی و حیوانی | بند الف، جزء 5 |
15 | تغذیه کودکان | شیرخشک مخصوص تغذیه کودکان | بند الف، جزء 5 |
16 | جوجه یک روزه | تبدیل تخم مرغ نطفه دار به جوجه یک روزه | بند الف، جزء 5 |
17 | کاغذ و ملزومات چاپ | خمیر کاغذ، کاغذ باطله، کاغذ چاپ، تحریر و روزنامه | بند الف، جزء 6 |
18 | دفتر تحریر | انواع دفتر تحریر مشمول قانون | بند الف، جزء 6 |
19 | کتاب و نشریات | کتاب، روزنامه، مجله و نشریه کاغذی و الکترونیکی | بند الف، جزء 7 |
20 | کالای همراه مسافر | کالای واردشده برای استفاده شخصی تا سقف معافیت گمرکی | بند الف، جزء 8 |
21 | شمش طلا | انواع شمش طلای داخلی و وارداتی و حواله های دارای پشتوانه صددرصد طلا | بند الف، جزء 9 |
22 | دارایی های غیرمنقول | دارایی های غیرمنقول و حواله های مبتنی بر آن ها | بند الف، جزء 10 |
23 | انتقال دارایی های خاص | انتقالات مرتبط با صندوق های سرمایه گذاری پروژه و نهادهای واسط در حدود قانون | بند الف، اجزای 11 و 12 |
24 | فرش دستباف | فرش دستباف و مواد اولیه اصلی آن | بند الف، جزء 13 |
25 | صنایع دستی | صنایع دستی تولید داخل مطابق فهرست مصوب | بند الف، جزء 14 |
26 | دارو و واکسن | انواع دارو و واکسن انسانی و دامی | بند الف، جزء 15 |
27 | ملزومات درمانی | لوازم مصرفی درمانی و لوازم توانبخشی | بند الف، جزء 15 |
28 | تجهیزات هوانوردی و دفاعی | تجهیزات مشخص شده در اجزای 16 و 17 قانون | بند الف، اجزای 16 و 17 |
نکات مهم معافیت کالاها:
• همه محصولات غذایی معاف نیستند؛ نوع دقیق کالا اهمیت دارد.
• معافیت فرآورده های گوشتی تابع فهرست قانونی مربوط است.
• صنایع دستی باید با فهرست مصوب تطبیق داده شوند.
• معافیت عرضه داخلی یک کالا لزوماً به معنای معافیت واردات همان کالا نیست.
• درباره مواد خوراکی، شرایط گواهی سلامت محصول نیز باید رعایت شود.
دریافت جدول کامل کالاهای معاف از ارزش افزوده
برای مشاهده ریز اقلام و شرایط معافیت، فایل جدول کامل کالاهای معاف از مالیات بر ارزش افزوده را دریافت کنید.
کالاهای معاف از ارزش افزوده.pdf
لیست خدمات معاف از مالیات بر ارزش افزوده 1405
مطابق بند «ب» ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده، خدمات زیر در محدوده و شرایط قانونی از پرداخت مالیات و عوارض معاف هستند.
جدول خدمات معاف از ارزش افزوده
ردیف | گروه خدمات | خدمات معاف و شرایط اصلی | مستند ماده 9 |
1 | خدمات درمانی | درمان، تشخیص و پیشگیری | بند ب، جزء 1 |
2 | خدمات توانبخشی | خدمات توانبخشی و حمایتی | بند ب، جزء 1 |
3 | خدمات آرامستان | خدمات آرامستان ها | بند ب، جزء 1 |
4 | خدمات دام پزشکی | خدمات درمانی و پیشگیری دامی | بند ب، جزء 2 |
5 | خدمات گیاه پزشکی | خدمات درمانی و پیشگیری گیاهی | بند ب، جزء 2 |
6 | خدمات تخصصی کشاورزی | مکانیزاسیون آب کشاورزی، کشت بافت و تولید اندام های تکثیری گیاهان | بند ب، جزء 2 |
7 | چاپ و نشر | زینک، چاپ، نشر و توزیع کتاب، روزنامه و نشریه با استثناهای قانونی | بند ب، جزء 3 |
8 | حقوق و دستمزد | خدماتی که پرداخت آن مشمول مالیات بر درآمد حقوق باشد | بند ب، جزء 4 |
9 | شرکت های تأمین نیروی انسانی | فقط بخش حقوق و دستمزد تأییدشده توسط سازمان بیمه گر | بند ب، جزء 4 |
10 | خدمات بانکی | سپرده پذیری، اعطای تسهیلات، ایجاد اعتبار، ضمانت نامه و انتقال وجه در چارچوب قانون | بند ب، جزء 5 |
11 | خدمات قرض الحسنه | خدمات اعتباری صندوق های قرض الحسنه واجد شرایط | بند ب، جزء 6 |
12 | صندوق های مالی و حمایتی | خدمات مالی و اعتباری اعطای تسهیلات توسط صندوق های واجد شرایط قانونی | بند ب، جزء 7 |
13 | خدمات بیمه | بیمه زندگی، محصولات کشاورزی، بیمه اجتماعی و درمان تکمیلی | بند ب، جزء 8 |
14 | خدمات بازار سرمایه | معاملات و تسویه اوراق بهادار و کالا در بازارهای تعیین شده طبق قانون | بند ب، جزء 9 |
15 | نقل وانتقال اوراق بهادار | انتشار و نقل وانتقال سهام، حق تقدم، سهم الشرکه و اوراق مقرر | بند ب، جزء 10 |
16 | صندوق های سرمایه گذاری | صدور، ابطال و نقل وانتقال واحدهای سرمایه گذاری صندوق های مجاز | بند ب، جزء 11 |
17 | لیزینگ | صرفاً سود تسهیلات شرکت های واسپاری دارای مجوز، مطابق قانون | بند ب، جزء 12 |
18 | حمل ونقل | حمل بار و مسافر جاده ای، ریلی و دریایی، داخلی و بین المللی | بند ب، جزء 13 |
19 | خدمات آموزشی | خدمات آموزشی واجد مجوز و شرایط آیین نامه | بند ب، جزء 14 |
20 | خدمات پژوهشی | خدمات پژوهشی واجد مجوز و شرایط قانونی | بند ب، جزء 14 |
21 | خدمات ورزشی | خدمات ورزشی واجد مجوز و شرایط قانونی | بند ب، جزء 14 |
22 | خدمات اقامتی | هتل های سه ستاره و پایین تر، مهمان پذیرها و مراکز اقامتی واجد شرایط | بند ب، جزء 15 |
23 | شهرک های صنعتی | قدرالسهم هزینه مشترک دریافتی شرکت های خدماتی واجد شرایط شهرک های صنعتی | بند ب، جزء 16 |
24 | خدمات فنی دفاعی و امنیتی | تعمیر، بازسازی و نگهداری اقلام خاص توسط مراکز تعیین شده قانونی | بند ب، جزء 17 |
نکات مهم معافیت خدمات:
• داشتن مجوز در معافیت برخی خدمات آموزشی، پژوهشی، ورزشی و اقامتی اهمیت دارد.
• همه خدمات بانکی، بیمه ای و مالی بدون قید و شرط معاف نیستند.
• در قراردادهای تأمین نیروی انسانی، معافیت بخش حقوق و دستمزد تابع شرایط قانونی است.
• خدمات تبلیغاتی مؤسسات کمک آموزشی و کنکور را نباید صرفاً به دلیل ارتباط با نشر، معاف دانست.
• درباره حمل ونقل، نوع خدمت و مقررات تکمیلی باید بررسی شود.
دریافت جدول کامل خدمات معاف از ارزش افزوده
برای بررسی فهرست خدمات معاف، مستندات ماده 9 و شرایط مربوط، جدول کامل را دریافت کنید.
لیست مشاغل معاف از مالیات بر ارزش افزوده 1405
معافیت مالیات بر ارزش افزوده اصولاً بر اساس نوع کالا یا خدمت تعیین می شود، نه صرفاً عنوان شغلی. بنابراین ممکن است یک فروشگاه هم کالاهای معاف عرضه کند و هم کالاهای مشمول مالیات داشته باشد. جدول زیر مشاغلی را معرفی می کند که بخشی یا تمام فعالیت آن ها، در صورت رعایت شرایط قانونی، با معافیت ارزش افزوده ارتباط دارد.
جدول مشاغل مرتبط با معافیت ارزش افزوده
ردیف | شغل یا صنف | کالا یا خدمت مرتبط با معافیت | شرط یا محدودیت |
1 | کشاورزان و زارعان | محصولات خام زراعی | محصول واجد شرایط قانونی |
2 | باغداران | محصولات باغی فرآوری نشده | فقط اقلام مشمول معافیت |
3 | میوه فروشان | میوه تازه و محصولات باغی خام | فروش کالای معاف |
4 | سبزی فروشان | سبزی و صیفی فرآوری نشده | فروش کالای معاف |
5 | گل فروشان | گل و گیاه واجد شرایط | معافیت کالای مورد عرضه |
6 | تولیدکنندگان قارچ | قارچ و محصولات خام مربوط | رعایت شرایط محصول |
7 | تولیدکنندگان گیاهان دارویی | گیاهان دارویی خام | در محدوده معافیت قانونی |
8 | دامداران و دام پروران | دام زنده و خوراک دام | مطابقت با تعریف قانونی |
9 | مرغداران | طیور زنده و تخم ماکیان | نوع محصول عرضه شده |
10 | پرورش دهندگان آبزیان | آبزیان زنده واجد شرایط | مطابقت با تعریف قانونی دام |
11 | فروشندگان بذر و نهال | بذر، نشاء و نهال | فروش اقلام مقرر |
12 | فروشندگان کود و سم کشاورزی | کود و سم مشمول معافیت | شناسایی دقیق کالا |
13 | نانوایان | آرد و نان | فقط کالاهای معاف |
14 | برنج فروشان | برنج | فروش کالای معاف |
15 | حبوبات فروشان | حبوبات و اقلام قانونی | نوع کالا |
16 | لبنیاتی ها | شیر، پنیر و ماست | سایر فرآورده ها نیازمند بررسی |
17 | قصابان | گوشت و فرآورده های گوشتی معاف | فهرست مصوب وزارت بهداشت |
18 | مرغ فروشان | گوشت مرغ واجد شرایط | فهرست مربوط |
19 | فروشندگان روغن خوراکی | روغن خوراکی گیاهی و حیوانی | نوع محصول |
20 | کتاب فروشان | کتاب کاغذی و الکترونیکی | سایر کالاهای فروشگاه جداگانه بررسی شوند |
21 | ناشران | کتاب و نشریات و خدمات نشر معاف | استثناهای قانونی |
22 | فروشندگان دفتر تحریر | دفتر تحریر | سایر لوازم التحریر لزوماً معاف نیستند |
23 | فرش بافان و فروشندگان فرش دستباف | فرش دستباف و مواد اولیه اصلی | فرش ماشینی مشمول این معافیت نیست |
24 | تولیدکنندگان صنایع دستی | صنایع دستی تولید داخل | مطابق فهرست مصوب |
25 | داروخانه ها | دارو، واکسن و اقلام درمانی معاف | سایر محصولات داروخانه جداگانه بررسی شوند |
26 | فروشندگان لوازم توانبخشی | تجهیزات و لوازم مشمول معافیت | تشخیص دقیق کالا |
27 | پزشکان و مطب ها | خدمات درمانی، تشخیصی و پیشگیری | فقط خدمات واجد شرایط |
28 | دندان پزشکان | خدمات درمانی دندان پزشکی | خدمات غیر درمانی جداگانه بررسی شوند |
29 | آزمایشگاه های پزشکی | خدمات تشخیصی | در محدوده خدمت معاف |
30 | مراکز تصویربرداری پزشکی | خدمات تشخیصی پزشکی | در محدوده خدمت معاف |
31 | بیمارستان ها و درمانگاه ها | خدمات درمانی و تشخیصی | سایر فعالیت های تجاری جدا هستند |
32 | مراکز توانبخشی | خدمات توانبخشی | خدمات واجد شرایط قانونی |
33 | دام پزشکان | درمان و پیشگیری دامی | فروش کالاهای جانبی جداگانه بررسی شود |
34 | مدارس و آموزشگاه ها | خدمات آموزشی | مجوز و شرایط آیین نامه |
35 | دانشگاه ها و مراکز پژوهشی | خدمات آموزشی و پژوهشی | مجوز و شرایط قانونی |
36 | باشگاه های ورزشی | خدمات ورزشی | شرایط قانونی و مجوز |
37 | شرکت های حمل ونقل بار | خدمات حمل ونقل معاف | نوع خدمت و مقررات مربوط |
38 | شرکت های مسافربری | خدمات حمل مسافر معاف | نوع خدمت و مقررات مربوط |
39 | هتل های سه ستاره و پایین تر | خدمات اقامتی | مجوز و شرایط قانونی |
40 | مهمان پذیرها | خدمات اقامتی | مجوز معتبر |
41 | شرکت های بیمه | بیمه زندگی، کشاورزی و رشته های معاف | فقط خدمات مشخص شده |
42 | بانک ها | عملیات و خدمات بانکی مقرر | در چارچوب قانون |
43 | صندوق های قرض الحسنه | خدمات اعتباری قرض الحسنه | مجوز و شرایط قانونی |
44 | مراکز خدمات آرامستان | خدمات آرامستان ها | در محدوده خدمت قانونی |
45 | شرکت های تأمین نیروی انسانی | بخش حقوق و دستمزد قرارداد | تأیید سازمان بیمه گر و شرایط قانون |
توجه: این جدول، فهرست رسمی اصناف معاف نیست؛ بلکه نمونه مشاغل مرتبط با کالاها و خدمات معاف را نشان می دهد. معاف بودن یک کالا یا خدمت، به معنی معافیت مالیات بر درآمد آن شغل یا حذف همه تکالیف مالیاتی نیست.
شرایط معافیت مالیات بر ارزش افزوده چیست؟
برای تشخیص معافیت یک کالا یا خدمت، باید این موارد بررسی شود:
نوع کالا یا خدمت: آیا در ماده 9 یا سایر احکام قانونی معاف شناخته شده است؟
شرایط اختصاصی: آیا مجوز، فهرست مصوب یا تأییدیه قانونی لازم دارد؟
نوع معامله: عرضه داخلی، واردات و صادرات ممکن است احکام متفاوتی داشته باشند.
فهرست و شناسه کالا یا خدمت: در موارد نیاز، اطلاعات صورتحساب باید با شناسه و وضعیت مالیاتی معتبر تطبیق داده شود.
برای مثال، یک سوپرمارکت ممکن است شیر و نان معاف و در کنار آن کالاهای مشمول ارزش افزوده بفروشد. در چنین شرایطی، وضعیت هر قلم جداگانه بررسی می شود.
آیا کالاها و خدمات معاف باید در سامانه مؤدیان ثبت شوند؟
معاف بودن یک کالا یا خدمت لزوماً به معنی نداشتن تکلیف صدور صورتحساب الکترونیکی نیست. اگر مؤدی طبق قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان ملزم به صدور صورتحساب باشد، باید وضعیت معافیت و مشخصات کالا یا خدمت را مطابق ضوابط سامانه ثبت کند.
برای ارسال صورتحساب الکترونیکی می توانید از سامانه مؤدیان مالیاتی حساب آنلاین استفاده کنید. این سامانه امکان ارسال صورتحساب الکترونیکی بدون نیاز به نصب نرم افزار حسابداری را فراهم می کند و امکان ثبت و ارسال 3 صورتحساب رایگان نیز دارد.
ورود به حساب آنلاین و ارسال 3 صورتحساب الکترونیکی رایگان
منابع قانونی معافیت های ارزش افزوده
مبنای اصلی جداول این مقاله، ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 با اصلاحات بعدی است.
متن قانون مالیات بر ارزش افزوده در سامانه ملی قوانین و مقررات
آخرین بررسی محتوای قانونی: 29 مهر 1405
توجه داشته باشید فهرست هایی مانند گوشت و فرآورده های گوشتی، صنایع دستی و برخی اقلام تخصصی به مصوبات و فهرست های تکمیلی وابسته اند. پیش از استفاده از جداول برای صدور صورتحساب یا اعمال معافیت، آخرین مقررات و وضعیت دقیق کالا یا خدمت باید بررسی شود.
